Bazar icmalı: bank hesabatları və AI narahatlığı

13 oktyabr 2026

👋🏻 Salam!

Bir vaxtlar bazarda “AI” demək kifayət edirdi. İndi investorlar bir az bizim mühasiblərə oxşayıblar: “Yaxşı, xərc çəkdiniz… bəs gəlirin qəbzi haradadır?” 😄

Bu axşamın əsas mövzusu da budur. Texnologiya şirkətlərinin böyük investisiyaları yenidən sual altındadır, ABŞ bankları hesabat mövsümünü açıb, dollar bir qədər geri çəkilib. Azərbaycanda isə ABB nəticələrini açıqlayıb, iqtisadiyyatın doqquz aylıq mənzərəsi yenilənib.

13 oktyabr 2026. İcmal Bakı vaxtı ilə 22:10-dək əldə edilmiş məlumatlara əsaslanır. ABŞ sessiyası davam edir; kotirovkalar müxtəlif anlara aiddir və bağlanış nəticələri deyil. Mətn daxilindəki ssenarilər redaksiya təhlilidir.

Azərbaycan: ABB-dən hesabat, iqtisadiyyatdan fərqli siqnallar

▫️ ABB artıq hesabatını açıqlayıb. Bank yanvar–sentyabrda 352,4 milyon manat xalis mənfəət əldə edib — illik artım 34,8% olub. Faiz gəlirləri 16,3% artaraq 937,2 milyon manata, qeyri-faiz gəlirləri 30,3% artaraq 425,4 milyon manata çatıb. Aktivlər ilin əvvəlindən 18,3% böyüyərək 16,12 milyard manat təşkil edib. Səhm qiyməti 0,33 manatdır.

Burada diqqətçəkən məqam gəlirlərin ümumi xərclərdən daha sürətli artmasıdır. Lakin güclü mənfəət göstəricisini gələcək dividend qərarı ilə eyniləşdirmək olmaz: dividend ayrıca qərardan, kapital ehtiyaclarından və sonrakı nəticələrdən asılıdır.

▫️ İqtisadiyyat doqquz ayda 1,5% böyüyüb. ÜDM 102,05 milyard manat olub. Qeyri-neft-qaz sektorunda əlavə dəyər 2,6% artıb, neft-qaz sektorunda isə 1,2% azalıb. İnformasiya və rabitədə artım 11,1%, nəqliyyat və anbar təsərrüfatında 10% olub; tikintidə 8,7% azalma qeydə alınıb.

▫️ Beynəlxalq Valyuta Fondu Azərbaycan üçün iqtisadi artımı 2026-cı ildə 1,7%, 2027-ci ildə 2,3% proqnozlaşdırır. Orta illik inflyasiya gözləntisi müvafiq olaraq 5,8% və 5,6% təşkil edir.

Bu rəqəmlər eyni iqtisadiyyat daxilində sahələrin fərqli sürətlə hərəkət etdiyini göstərir. Neftin bahalaşması ixrac gəlirlərinə kömək edə bilər, amma hasilatın azalmasını və digər sahələrdəki zəifliyi avtomatik kompensasiya etmir.

Səhmlər: AI

Bakı vaxtı ilə 20:23-də Dow 0,34%, S&P 500 0,12%, Nasdaq 0,14% aşağı olub.

▫️ Micron — MU: −4,6%. Yaddaş çiplərində Çin rəqabəti ilə bağlı narahatlıq satışları gücləndirib.

▫️ Microsoft — MSFT: +0,9%.

▫️ Meta — META: +2%.

▫️ Citigroup — C: −3,4%.

▫️ Goldman Sachs — GS: təxminən +0,5%. Bankların nəticələrinə bazarın reaksiyası fərqli olub.

Deməli, bazar bütün texnologiya şirkətlərinə eyni hökmü vermir. İnvestorlar AI-yə tələblə həmin tələbdən gələn qazancı ayırmağa çalışırlar. Data-mərkəzə çəkilən xərc bu gün pul axınında görünür; onun gətirəcəyi gəlir isə gələcəkdədir. Faizlər yüksək olduqda bu gözləmə daha baha başa gəlir.

Maraqlı ziddiyyət də var: ABŞ-ın 10 illik istiqraz gəlirliliyi gün ərzində 5,223%-ə geriləyib, amma səhmlər ümumi yüksəlişə keçməyib. Bu, bugünkü narahatlığın yalnız faizlərdən qaynaqlanmadığına işarə edir. Şirkətlərin mənfəəti və investisiyalarının geri dönüşü də ayrıca sual altındadır.

ABŞ bankları: mənfəət artır

▫️ Goldman Sachs üçüncü rübdə mənfəətini 29% artıraraq 5,29 milyard dollara, gəlirini 23% artıraraq 18,68 milyard dollara çatdırıb.

▫️ Citigroup mənfəətini 40% artıraraq 5,2 milyard dollara yüksəldib.

▫️ JPMorgan üzrə mənfəət 15,31 milyard dollar, gəlir 50,17 milyard dollar olub.

▫️ Wells Fargo mənfəətini 6% artıraraq 5,95 milyard dollara çatdırıb, amma gəliri gözləntilərdən zəif olub.

Citigroup-un mənfəəti artır, səhmi isə geriləyir. Bu, bazarın ən faydalı dərslərindən biridir: yaxşı nəticə ilə gözləntiləri üstələyən nəticə eyni şey deyil. Qiymətə əvvəlcədən daxil olmuş nikbinlik, gəlirlərin mənbəyi və rəhbərliyin gələcək barədə dedikləri də reaksiyanı müəyyənləşdirir.

Reuters-in məlumatına görə, banklar bəzi əməliyyatların ləngidiyini, lakin gözlənilən sövdələşmələr portfelinin güclü qaldığını bildirirlər. Bazar sabitləşərsə, təxirə salınmış əməliyyatlar gəlirə çevrilə bilər; qeyri-müəyyənlik uzanarsa, həmin gəlirin vaxtı da gecikər.

Neft: Brent geri çəkilir, WTI yüksəlir

Bakı vaxtı ilə 20:59-da Brent 0,6% ucuzlaşaraq 106,06 dollar, WTI isə 0,8% bahalaşaraq 94,47 dollar olub. Rusiya dizelinin əlavə təchizatı ilə bağlı gözləntilər, Səudiyyə Ərəbistanı və Yəmən ətrafındakı risklərlə yanaşı qiymətləndirilir.

Bu gün “neft düşür” demək də mənzərəni tam göstərmir: iki əsas göstərici fərqli istiqamətdə hərəkət edir. Müqavilələr, regional təchizat və logistika fərqləri nəticəyə təsir göstərir.

Üstəlik, Brent-in bir qədər ucuzlaşması enerji xərcinin aşağı olduğu demək deyil. 106 dollar ətrafındakı neft daşınma, istehsal və istehlakçı büdcəsi üçün hələ də ciddi xərc amilidir.

ETF-lər: eyni xəbərə fərqli həssaslıq

Aşağıdakılar günün gəlirlilik göstəriciləri deyil, şərtli ssenarilərdir.

▫️ VOO — geniş ABŞ bazarı. Hesabat mövsümündə artımın daha çox şirkətə yayılması fond üçün dəstək ola bilər. Zəif mənfəət proqnozları əks təsir yaradar.

▫️ QQQM — Nasdaq-100. AI gəlirlərinin gözləntiləri doğrultması vacibdir. Böyük investisiyalarla zəif pul axınının yanaşı getməsi təzyiq yarada bilər.

▫️ XLE — enerji şirkətləri. Yüksək neft bəzi istehsalçıları dəstəkləyir; təchizat risklərinin azalması bu üstünlüyü zəiflədə bilər.

▫️ TLT — uzunmüddətli ABŞ istiqrazları. Gəlirliliklərin davamlı azalması qiymətə dəstək verə bilər. Bir günlük geriləmə isə davamlı dönüşü təsdiqləmir.

▫️ SGOV — qısamüddətli xəzinə kağızları. Uzunmüddətli istiqrazlara nisbətən faiz dəyişikliklərinə az həssasdır. Yüksəlişin növbəti ünvanını seçməkdən çox, vəsaiti qısa müddətə yerləşdirmək funksiyası daşıyır.

Fondların quruluşu emitentlərin məlumatlarına əsaslanır.

FX və qızıl: dollar fasilə verir

Reuters-in gün ərzindəki məlumatında dollar indeksi 102,27-yə geriləyib. EUR/USD 1,1189, USD/JPY 158,38 olub. Bazar Fed-in oktyabr iclasında faizi dəyişməməsi ehtimalını təxminən 80% qiymətləndirir.

Dolların və istiqraz gəlirliliklərinin zəifləməsi qızıl üçün də rahatlıq yaradıb: günün əvvəlki məlumatında qızıl 4 200 dolları keçib.

Avronun bir günlük bərpasını böyük dönüş kimi oxumaq tezdir. Əsas yoxlama sabahkı ABŞ inflyasiyasıdır. Gözləntilərdən yüksək rəqəm faiz narahatlığını yenidən gücləndirə bilər; daha yumşaq rəqəm isə dolların geri çəkilməsinə imkan yarada bilər.

Kripto: qiymətə baxırıq, pul axınını da unutmuruq

▫️ Bitcoin günün əvvəlki məlumatında 83 100 dollar ətrafında olub.

▫️ Ethereum MetaMask-ın 13 oktyabr göstəricisində təxminən 2 502 dollar olub.

▫️ Ethereum ETF-lərindən 12 oktyabrda 85,4 milyon dollar xalis çıxış qeydə alındığı bildirilir. Bu, dünənin axınıdır; bugünkü yekun deyil.

Kriptoda qiymətin dayanması ilə yeni pulun bazara qayıtması fərqli hadisələrdir. Dolların zəifləməsi qısamüddətli dəstək yarada bilər, amma daha davamlı bərpa üçün alıcı tələbinin və fond axınlarının da yaxşılaşması lazımdır.

Sabah üçün bir rəqəm seçsək, o, ABŞ inflyasiyası olacaq. Çünki eyni məlumat dolların, istiqrazların, texnologiya səhmlərinin və kriptonun hesabını dəyişə bilər.

İcmal məlumat və təhlil üçündür; fərdi investisiya tövsiyəsi deyil.