Bazar icmalı: inflyasiya təzyiqi və bank xəbərləri
👋🏻 Salam!
ABŞ-da qiymət artımı faiz dərəcəsi ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib. Hətta yaxşı nəticə açıqlayan şirkətlər də səhmlərinin bahalaşacağına arxalana bilmir. Azərbaycanda iki bank diqqət mərkəzindədir: ABB-nin doqquz aylıq mənfəəti və PAŞA Bankın bu gün elan olunan dividend təqvimi.
14 oktyabr 2026-cı il. ABŞ ticarət sessiyası hələ davam edir.
Azərbaycan: ABB-nin mənfəət artımı və PAŞA Bankın dividend tarixi
ABB: əsas sual artımın davamlı olub-olmayacağıdır
ABB yanvar–sentyabr aylarında 352,4 milyon manat xalis mənfəət əldə edib ki, bu da il ərzində 34,8% artım deməkdir. Faiz gəlirləri 937,2 milyon manat, faizsiz gəlirlər isə 425,4 milyon manat təşkil edib. Aktivlər ilin əvvəlindən 18,3% artaraq 16,12 milyard manata çatıb.
Bu nəticələri qiymətləndirərkən mənfəətin həcmi ilə yanaşı, onun mənbəyi də önəmlidir. Kreditləşmənin və xidmət gəlirlərinin davamlı artımı gələcək rüblər üçün birdəfəlik əməliyyat gəlirindən fərqli məna daşıyır.
Səhmdarlar üçün növbəti sual mənfəətin nə qədərinin kapitalda qalacağı, nə qədərinin isə bölüşdürüləcəyidir. Mənfəətin artması dividendlərin eyni faizlə artacağı demək deyil. Hazırkı alış və satış kotirovkaları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib, buna görə əvvəlki qiymətlər bugünkü bazar səviyyəsi kimi təqdim edilmir.
PAŞA Bank: ikinci dividend hissəsi oktyabrın 30-da ödəniləcək
Bankın bu gün verdiyi rəsmi açıqlamaya görə:
▫️ İkinci hissənin ümumi məbləği 53,52 milyon manatdır.
▫️ Dividend bir səhm üçün təxminən 2,86 manat təşkil edir.
▫️ Dividend hüququ ilə səhm almaq üçün son ticarət vaxtı oktyabrın 27-si, saat 16:30-dur.
▫️ Reyestrə qeydiyyat tarixi oktyabrın 28-i, saat 18:00-dır, ödəniş isə oktyabrın 30-da həyata keçiriləcək. Bütün vaxtlar Bakı vaxtı ilədir.
Vaxt amili önəmlidir: hesablaşma səhmdarlar reyestri üçün vaxtında tamamlanmalıdır. Dividend məqsədilə səhm alan investorlar komissiyaları, alış–satış qiymətləri arasındakı fərqi və səhmlər bu hüquqsuz ticarət olunduqda qiymətdə mümkün düzəlişi də nəzərə almalıdırlar.
PAŞA Bank üçün təsdiqlədiyimiz ən son konsolidasiya olunmuş nəticələr birinci yarımilliyi əhatə edir: mənfəət 96,5 milyon manat, kreditlər 4,08 milyard manat, depozitlər isə 7,75 milyard manat olub. Bunlar üçüncü rübün göstəriciləri deyil.
ABŞ iqtisadiyyatı: inflyasiya qiymətləndirmələri yenidən dəyişir
ABŞ Əmək Statistikası Bürosu sentyabr ayı üzrə istehlak qiymətlərinin aylıq 0,6% və illik 3,7% artdığını açıqlayıb. Müqayisə üçün, avqustda illik inflyasiya 3,4% təşkil etmişdi. Ərzaq və enerji istisna olmaqla, baza inflyasiyası aylıq 0,3%, illik isə 2,6% olub. Benzinin qiyməti bir ay ərzində 9,1% artıb.
Bazarlar üçün çətinlik ondadır ki, qiymət təzyiqi yalnız enerji sektoru ilə məhdudlaşmır. Bahalı yanacaq ev təsərrüfatlarının xərclərini birbaşa artırır və nəqliyyat hesabına istehsal zənciri vasitəsilə digər qiymətlərə də yayıla bilər.
Belə şəraitdə təkcə gəlir artımı kifayət etməyə bilər. İnvestorlar gələcək qazancları gözlədikləri müddətdə onları başqa yerdə əldə edilə bilən faiz gəliri ilə müqayisə edirlər.
Səhmlər: diqqət mərkəzində altı şirkət
Bakı vaxtı ilə saat 20:30-da: Dow −0,30%, S&P 500 −1,10%, Nasdaq −1,66%. Həmin yenilənməyə əsasən, Oracle səhmləri 7,8%, Dell səhmləri isə 11,5% ucuzlaşıb.
▫️ ASML — ASML. Şirkət illik satış proqnozunu 44–45 milyard avroya yüksəldib, müştəri marağı isə 2029–2030-cu illəri əhatə edir. Bu, avadanlığa güclü tələbatdan xəbər verir. Səhmlər üçün sifarişlərin gəlirə çevrilməsi və genişlənmə xərclərinin idarə olunması əhəmiyyətini qoruyur.
▫️ Bank of America — BAC. Bank 1,2 milyard dollarlıq tənzimləyici xərc qeydə alıb, düzəliş edilmiş bir səhmə düşən gəlir də gözləntilərdən aşağı olub. Birdəfəlik xərcləri əsas fəaliyyət göstəricilərindən ayırmaq vacibdir: cərimə çıxıldıqdan sonra da zəiflik davam edirsə, problem təkcə cərimə ilə bağlı deyil.
▫️ Morgan Stanley — MS. Rüblük mənfəət 4,91 milyard dollar, yəni bir səhm üzrə 3,03 dollar olub. Səhmlərlə ticarətdən əldə edilən gəlir təxminən 41% artıb. Güclü ticarət gəliri nəticələri dəstəkləyir, lakin bazardan asılı gəlirlərin təkrarlana bilib-bilməyəcəyi ayrıca sualdır.
▫️ BlackRock — BLK. Rüblük xalis daxilolmalar 205 milyard dollara çatıb, idarə olunan aktivlər isə 15,5 trilyon dollar təşkil edib. Aktivlərin miqyası komissiya bazasını möhkəmləndirir. Lakin bazar qiymətlərinin düşməsi yeni daxilolmaların aktivlərin dəyərinə təsirini qismən azalda bilər.
▫️ Oracle — ORCL. Bugünkü kəskin eniş borcalma xərcləri ilə süni intellekt infrastrukturuna yönəlmiş xərclər arasındakı əlaqəni ön plana çıxarır. Əsas məsələ iri layihələrin nə vaxt müsbət sərbəst pul axını yaratmağa başlayacağıdır.
▫️ Dell — DELL. Server tələbatı ilə səhmdarlara qaytarılan gəlir fərqli göstəricilərdir. İnvestorlar satış artımının marjaya çevrilməsini gözləyir, eyni zamanda dövriyyə kapitalına olan tələbata və rəqabətli qiymətlərə nəzarət edirlər.
Neft: bahadır, istiqamət isə xəbərlərə həssasdır
Brent markalı neft gün ərzində təxminən 106 dollar ətrafında ticarət olunub. Hörmüz boğazında gəmilərə hücumlar təchizatla bağlı narahatlıqları saxlayır.
Azərbaycan üçün bahalı neft ixrac gəlirlərini dəstəkləyə bilər. Lakin qiymət və ixrac həcmi ayrı-ayrı göstəricilərdir: hər barelə görə daha çox qazanc əldə etmək daha çox barel satmaq demək deyil.
Qlobal miqyasda təsir iki istiqamətdə özünü göstərir. İstehsalçılar dəstək alır, istehlakçılar və enerji alan şirkətlər isə daha yüksək xərclərlə üzləşir. Buna görə də enerji səhmlərinin güclü olması bütövlükdə bazarın yüksələcəyinə zəmanət vermir.
ETF-lər: faiz dərəcəsinə həssaslığı nəzərdən keçirməyin vaxtıdır
Aşağıdakılar şərti ssenarilərdir.
▫️ VOO: ABŞ səhm bazarına geniş çıxış təqdim edir, lakin iri şirkətlərin təsiri altında qalır. Daha geniş şirkət dairəsində güclü mənfəət fondu dəstəkləyə bilər.
▫️ QQQM: artım şirkətlərinin gələcək mənfəətinə dair gözləntilərə həssasdır. Yüksək faiz dərəcələri və zəif proqnozlar əlavə təzyiq yarada bilər.
▫️ XLE: yüksək neft qiymətləri bəzi enerji şirkətlərini dəstəkləyə bilər; təchizat risklərinin azalması isə əks ssenari yaradar.
▫️ TLT: uzunmüddətli ABŞ Xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyinin artması onun qiymətinə təzyiq göstərir. İnflyasiyanın zəifləməsi və gəlirliliyin düşməsi dəstək verə bilər.
▫️ SGOV: qısamüddətli Xəzinə veksellərinə yönəlib və TLT-yə nisbətən faiz dərəcəsinə daha az həssasdır. Bu, başqa fürsəti gözləməyin də gəlir gətirə biləcəyini xatırladır.
Valyuta və qızıl: inflyasiya xəbərləri hamıya eyni dərəcədə kömək etmir
Dollar indeksi 18 ayın ən yüksək səviyyəsi olan 102,86-ya çatdı. Reuters məlumat verib ki, EUR/USD 1,1121, GBP/USD 1,3178, USD/JPY isə 158,81 səviyyəsindədir. Gün ərzindəki növbəti yenilənmədə qızıl 4 088,96 dollara düşdü.
“İnflyasiya yüksəlirsə, qızıl da bahalaşmalıdır” prinsipi hər gün işləmir. İnflyasiya xəbərləri faiz dərəcəsi gözləntilərini artırır və dolları gücləndirirsə, faiz gəliri verməyən qızıl təzyiq altına düşə bilər.
Avro üçün isə mənzərə yalnız ABŞ ilə məhdudlaşmır: enerji idxalı xərcləri və Avropanın öz iqtisadi göstəriciləri onun istiqamətinə təsir edir.
Kriptovalyuta: ETF-lərə axın geri qayıdır, lakin davamlılıq hələ sınanmayıb
Gündəlik yenilənməyə görə, Bitcoin 83 398 dollar ətrafında ticarət olunurdu. Farside Investors-un məlumatına görə, 13 oktyabrda Bitcoin ETF-lərinə 175,7 milyon dollar, Ethereum ETF-lərinə isə 24,8 milyon dollar xalis axın qeydə alınıb. 14 oktyabr üzrə yekun göstəricilər hələ məlum deyil.
Bu, əvvəlki çıxışlardan sonra müsbət dəyişiklikdir. Lakin bir gün davamlı institusional alış dalğasının başlandığını göstərmir. Sabit qiymətlər, ardıcıl axınlar və yüksək faiz dərəcələrinə baxmayaraq davamlı tələb birlikdə daha güclü siqnal verərdi.
Bu axşamın əsas sualı: şirkətlərin mənfəəti yüksək faiz dərəcələrinin təzyiqini kompensasiya edə biləcəkmi? Hesabat mövsümü ərzində rəqəmlərlə yanaşı, rəhbərliyin gələn rüblər üçün proqnozlarını da diqqətlə izləyəcəyik.
Bu icmal məlumat və təhlil xarakteri daşıyır və fərdi investisiya məsləhəti hesab edilmir.