Bazar qısa icmalda -AI rallisi bazara təsir edir
Qısa icmal
“Azerenerji” və Dünya Bankı bu gün AZURE bərpaolunan enerji layihəsinin gedişini müzakirə edib. Layihənin məqsədlərindən biri yüksək gərginlikli şəbəkəni modernləşdirərək özəl bərpaolunan enerji layihələrinin güc sisteminə qoşulmasını asanlaşdırmaqdır. Bu, enerji infrastrukturu üçün uzunmüddətli inkişaf mövzusudur; müzakirə yeni gücün artıq istifadəyə verildiyini göstərmir.
Səhmlər
ABŞ-da yüksəlişə texnologiya və yarımkeçiricilər rəhbərlik edir, amma bütün səhmlər eyni istiqamətdə deyil. Reuters-in saat 20:36 Bakı vaxtına olan intraday snapshot-ında Dow Jones 52 628,04 bəndə (+0,25%), S&P 500 7 748,13 bəndə (+0,46%), Nasdaq Composite isə 26 701,12 bəndə (+1,05%) yüksəlmişdi. S&P 500-ün informasiya texnologiyaları sektoru və yarımkeçirici indeksi hər biri 1,3% artmışdı. Daha əvvəl, saat 17:54-də yüksələn səhmlər enənləri həm NYSE-də, həm Nasdaq-da üstələyirdi; lakin Nasdaq-da 52 həftəlik minimuma düşənlərin sayı maksimuma çatanlardan çox idi. Beləliklə, günün texnologiya rallisi genişlənmə əlaməti göstərsə də, bazarın daxili mənzərəsi tam sağlam deyil. Reuters
Əsas katalizator AI infrastrukturuna tələb barədə yeni siqnallardır. SpaceX-in səhmləri Reuters snapshot-ında 9,8%, Super Micro Computer (SMCI) 10,3% bahalaşmışdı. SpaceX ilk dəfə mənfəət açıqlayıb; Maskın Tesla ilə mümkün birləşmə ideyasını gündəmə gətirməsi də səhmlərə əlavə dəstək verib. SMCI növbəti rüb üzrə gəlir və marja proqnozunu bazar gözləntilərindən yuxarı qaldırıb. HPE 2,2%, Dell 4,5% artıb; CoreWeave isə cüzi enişdə olub. Təhlil: server tələbi güclü görünür, lakin sifariş artımı hələ AI investisiyalarının müştərilərə nə qədər gəlir gətirdiyini sübut etmir. Kredit bazarındakı gərginlik, yüksək kapital xərcləri və gözləntilərin həddən artıq yüksəlməsi rallinin əsas riskləridir. SpaceX–Tesla müzakirəsi də razılaşdırılmış sövdələşmə deyil; şərtlər və nəticə təsdiqlənməyib. Reuters
Nvidia da AI mövzusundakı diqqət mərkəzindədir: şirkətin yeni inteqrasiya olunmuş Vera Rubin DSX sistemi data mərkəzlərinin qurulma müddətini aylarla çəkən prosesdən bəzi hallarda iki həftəyə qədər endirməyi hədəfləyir. Bu, infrastrukturun qurulma sürətinə dair ümidverici təklifdir, amma müştərilərin real sifarişləri və yatırımların geri dönüşü barədə sübut deyil. Sessiya bağlandıqdan sonra Meta və Tesla hesabat verəcək. Meta üçün AI xərclərinin reklam gəlirinə təsiri, Tesla üçün isə avtomobil marjaları və yeni biznes istiqamətlərinin maliyyələşdirilməsi əsas izləmə nöqtələridir. www.wsj.com
Digər tərəfdə, AT&T 6,3% enib; Netflix 1,8%, Alphabet isə 1,9% ucuzlaşıb. Netflix üçüncü rübdə $12,87 mlrd gəlir əldə etsə də, dördüncü rüb üzrə zəif mənfəət proqnozu və 2026-cı il reklam gəliri gözləntisinin təxminən $3 mlrd-dan $2,7 mlrd-a endirilməsi investorları ehtiyatlı saxlayıb. Bu nümunələr göstərir ki, bazar təkcə gəlir artımını deyil, onun davamlılığını və marjaya təsirini qiymətləndirir. Reuters
Avropada şirkət nəticələri siyasi və makroiqtisadi risklərlə toqquşur. Avropa sessiyası bağlanıb. Bazar bağlanışına yaxın gecikməli snapshot-da STOXX Europe 600 643,7 bəndə, təxminən 0,79% yüksəlmişdi. Randstad 21,26%, EssilorLuxottica 16,11% artmış, Carrefour 13,31%, Michelin isə 6,80% enmişdi. Reuters-in günün əvvəlindəki snapshot-ında Randstad-ın üzvi gəlir artımı gözləntiləri keçmiş, DSV-nin səhmləri 7,9% bahalaşmışdı. www.boursorama.com
Randstad üçüncü rübdə üzvi gəlirini 3,9% artırıb; bazar gözləntisi 2,9% idi. EssilorLuxottica-nın sabit valyuta ilə gəliri 7,2% artaraq proqnozları üstələyib, lakin ağıllı eynək satışlarının artım tempi əvvəlki rübdəki təxminən 100%-dən 20%-ə düşüb. Carrefour isə Fransa iğtişaşlarının və mağazalardakı pozuntuların illik əməliyyat mənfəətinə €80–200 mln zərər vura biləcəyini bildirərək proqnozunu azaldıb. Michelin doqquz aylıq satışlarının azalmasından sonra geriləyib. DSV-də gəlir və xüsusi maddələrdən əvvəl EBIT artıb, amma pul axınına daşınmaz əmlak satışından daxilolmalar da kömək edib; Schenker inteqrasiyasının səmərəlilik problemləri izlənməlidir. Təhlil: Avropada müsbət indeks göstəricisi bütün şirkətlərin gücləndiyi anlamına gəlmir; şirkət nəticələri və Fransa riski qiymət fərqlərini artırır. www.reuters.com
ETF-lər
Ən son yekunlaşmış ABŞ ETF axınları 20 oktyabradək olan məlumatlardır; 21 oktyabr axınları sessiya açıq olduğuna görə yekun deyil. ETFIQ-nun 14–20 oktyabr həftəsi üzrə hesablamasında SOXL-ə $7,0 mlrd, SPY-yə $4,8 mlrd, TQQQ-ya $1,4 mlrd daxil olub. Eyni həftədə Nasdaq-100-ü izləyən QQQ-dan $3,7 mlrd, uzunmüddətli Xəzinə istiqrazı fondu TLT-dən $2,7 mlrd, S&P 500-ün bərabər çəkili RSP fondunundan $701 mln çıxıb. Bu qarışıq axınlar texnologiya və bazarın bütöv hissəsinə eyni vaxtda güclü tələbi təsdiqləmir. ETFIQ
Ay ərzində IVV-yə $31,9 mlrd, SPY-yə $26,5 mlrd daxil olub; üç ayda SGOV $17,5 mlrd, TLT isə $7,1 mlrd cəlb edib. TLT-nin üç aylıq müsbət axını ilə son həftədəki çıxışının fərqli olması investor mövqelərinin zamanla dəyişə bildiyini göstərir. ICI-nin 14 oktyabrda bitən həftə üçün son rəsmi icmalında ETF-lərə ümumi xalis daxilolma $53,26 mlrd olub; bu daha köhnə hesabat dövrüdür və 20 oktyabradək olan axınlarla qarışdırılmamalıdır. Axınlar fond vahidlərinin yaradılmasını və geri alınmasını ölçür; təkbaşına gələcək qiymət istiqamətini sübut etmir. ETFIQ
Şərti ssenarilər: SPY və IVV-yə tələb gəlir artımı daha çox şirkətə yayıldıqca dəstək verə bilər, amma kapitalizasiyaya görə çəkiləndikləri üçün bir neçə iri şirkət indeks nəticəsinə həddən artıq təsir edə bilər. SOXX və QQQ AI sərmayələri real gəlir və pul axınına çevriləndə fayda görə bilər; yüksək faizlər və zəif gəlir gözləntiləri isə bu fondların qiymətləndirməsinə təzyiq yaradar. SOXL və TQQQ gündəlik leverage tətbiq etdiyindən onların böyük axınları uzunmüddətli inam kimi şərh edilməməlidir. TLT uzunmüddətli faizlər düşəndə dəstək tapa bilər, lakin gəlirlilik yüksələrsə müddət riski qiymətə mənfi təsir göstərə bilər. SGOV qısa müddətli Xəzinə veksellərinə fokuslanır və faiz həssaslığı aşağıdır, amma qısamüddətli faizlər azaldıqca gəlirliliyi də yenilənərək enə bilər. www.invesco.com
Valyuta və pul bazarı
Reuters-in saat 18:52 Bakı vaxtına olan valyuta snapshot-ında DXY 101,76, EUR/USD 1,1224, AUD/USD təxminən 0,702, USD/JPY 158,04 idi. Funt həmin vaxt sabit göstərilsə də, günün əvvəlində GBP/USD 1,3392 idi. Saat 13:40 Bakı vaxtında USD/CHF 0,8252, USD/CAD 1,4053, NZD/USD 0,5686 qeydə alınmışdı. Bunlar fərqli vaxtlarda alınmış intraday göstəricilərdir, günün bağlanış qiymətləri deyil. İngiltərədə sentyabr inflyasiyasının 3,5% çıxması — 3,4%-lik gözləntidən yüksək — bazarda noyabrda 25 baza bəndlik faiz artımının demək olar ki, tam qiymətlənməsinə səbəb olub. Fransadakı siyasi və büdcə narahatlıqları avroya təzyiq göstərib; RBA-dan gələn sərt mesajlar isə Avstraliya dollarına dəstək verib. reuters.com
ABŞ Xəzinə istiqrazlarının intraday gəlirlilikləri təxminən 2 illikdə 4,77%, 10 illikdə 5,10% idi. 20 illik istiqraz hərracının nəticəsi Bakı vaxtı ilə 21:00-da gözlənilirdi; hərrac uzunmüddətli gəlirliliklərə və TLT kimi fondlara əlavə istiqamət verə bilər. Azərbaycan Mərkəzi Bankının 21 oktyabr üçün rəsmi məzənnələri: 1 ABŞ dolları = 1,7000 AZN, 1 avro = 1,9082 AZN, 100 rubl = 2,0619 AZN. wsj.com
Kriptovalyuta
Kriptoaktivlər fasiləsiz ticarət olunur. Binance-in canlı qiymət səhifələrindən götürülmüş təxminən 20:42 Bakı vaxtı snapshot-ında BTC $84 640 ətrafında (20:21-dəki səhifə yenilənməsi), ETH $2 506,5, SOL isə $108,28 idi. Bunlar intraday qiymətlərdir, bağlanış deyil. binance.com
Qiymət artımı ETF axınları ilə yalnız qismən təsdiqlənir. Son yekunlaşmış ABŞ sessiyası olan 20 oktyabrda BTC spot ETF-lərinə $23,2 mln xalis daxilolma, ETH fondlarından $26,1 mln, Solana fondlarından isə $2,65 mln çıxış olub. BTC-də əvvəlki günün $526,7 mln daxilolmasından sonra axın xeyli kiçilib. 21 oktyabr üçün axınlar ABŞ sessiyası açıq olduğuna görə yekun deyil. Deməli, BTC-də qiymət və axın istiqamətləri uyğun gəlsə də, gündəlik tələb zəifdir; ETH və SOL-da isə qiymət artımı fonunda fond çıxışları davam edib. All Data (US$m)
Solana üçün Alpenglow konsensus yeniləməsinin mainnet-də aktivləşməsi ayrıca texnoloji katalizatordur; layihənin hədəfi yekunlaşma müddətini 12,8 saniyədən təxminən 150 millisaniyəyə endirməkdir. Bu, şəbəkənin performansı üçün müsbət sınaqdır, amma tokenə davamlı tələb yaratdığını hələ sübut etmir. Likvidlik tərəfdə də ehtiyatlılıq qalır: 14–21 oktyabrda USDT və USDC təkliflərinin azalması barədə göstəricilər stabilkoin likvidliyinin genişlənmədiyinə işarə edir, lakin bu, təkbaşına birjalardan satış axını demək deyil. Növbəti katalizatorlar Meta və Tesla hesabatları, neft və faiz dəyişiklikləri, gələn həftəki Fed qərarı, ETF axınlarının istiqaməti və şəbəkə yeniləmələrinin real istifadəyə təsiridir. solana.com
Bu brifinq məlumat və təhlil üçündür, fərdi investisiya məsləhəti deyil.